Zawartość strony obejmująca wszystkie fotografie i teksty oraz ich
skróty może być wykorzystana wyłącznie w celach prywatnych i
edukacyjnych z obowiązkiem podania źródła ich pochodzenia.
Dla celów komercyjnych zawartość niniejszej strony, tak w
zakresie tekstów jak i materiału fotograficznego, nie może
być w żadnej formie reprodukowana i wykorzystana bez zgody autora
strony.
KSIĄŻKI
UTWORY PROZATORSKIE:
1. Kolej na los. - Bydgoszcz : Oficyna Wydaw. "Branta", 2009, 157 s. (Proza Współczesna)
Struktura Kolei na los zbudowana jest w oparciu o
motyw podróży. 30 letni grafik komputerowy - Mateusz Weber -
podróżuje. Zarówno w dosłownym tego słowa
znaczeniu - spędzając wiele godzin w pociągach wiozących go, czy to do
kobiety (z którą jest związany), czy do matki, jak też - w
rozumieniu szerszym i bardziej symbolicznym. Swą tożsamość tułacza,
wiecznego wędrowca - akcentuje licznymi perypetiami.
Struktura tej pociągowej powieści jest nieco przewrotna. Ma ona
harmonizować z rozbieganym, pełnym pytań i wątpliwości życiem bohatera.
Czas narracji jest wielokrotnie zaburzany. Przeszłość wkracza do utworu
w oprawie snu, listu, wspomnienia. Listy - zwłaszcza te pisane do
wyimaginowanego syna bohatera - stanowią też dla niego formę ucieczki
od rzeczywistości, albo inaczej - podróży w inną
czasoprzestrzeń.
Ale Kolej na los to też powieść o związku dwojga ludzi. O trudnej
miłości, o próbach porozumienia się. Związek Mateusza z
Mioną obserwujemy z perspektywy obojga. Nie jest to powieść sensu
stricto psychologiczna. Nie odtwarza całej złożoności związku
dwóch ludzi. Nie pozwala na to "podróżnicza"
konwencja utworu, jak i sam bohater, który nie chcąc, lub
nie potrafiąc być szczerym przed samym sobą - przyobleka się w maskę
cynika i prześmiewcy. A może dzieje się też tak dlatego, że Kolei na
los jest pewną grą z czytelnikiem. Można ją bowiem odczytywać
również jako językowy i stylistyczny pastisz. Wnikliwy
czytelnik odnajdzie tu zarówno kpinę ze
współczesnego, młodzieżowego slangu, jak i pogłębionej
analizami psychologicznymi - "klasycznych" narracji powieściowych.
7.
Antreprenerzy
fabuły. - Toruń : Fundacja "Kultura", 2008, 61 s. (Prace Humanistyczne
Fundacji Kultura ; vol. 1)
Tekst krytyczny przestaje nosić znamiona interaktywne, gdy oprawimy go
w zwarty tom i opatrzymy np. copyrightem. Niemniej to, o czym traktują
moje wypowiedzi prezentowane w niniejszym wydaniu, to właśnie
poszukiwanie literackich "podtekstów" - z naciskiem na te z
nich, które dostarczają nam dionizyjskich uciech. Jednak
niech nie myli czytelnika ów trop. Rytuały dionizyjskie czy
orfickie będziemy zwykli nazywać tu mniej dosłownie, szukając
podskórnych "chuci" (posługując się określeniem S. I.
Witkiewicza) w fabularnych konstruktach. Jest bowiem konkretyzacja
(dzieła literackiego) "oficjalna" i "podziemna", neoplatońska i z
gruntu... dionizyjska, a skoro tak - to jest i taka sztuka - jaką
sobie... interaktywujemy w naszym globalnym umyśle.
[Ze wstepu]
Die Entrepreneurs der Fabel
8. Pamięć,
nostalgia, tożsamość : kulturowe aspekty estetyki pogranicza w twórczości Zbigniewa Żakiewicza
(w przygotowaniu)
Wydany w 2006 roku w Gdańsku Tryptyk wileński
Zbigniewa Żakiewicza jest swoistym mitem. Owa mitologia wileńskich
Kresów jest zasadniczym składnikiem i koniecznym warunkiem
konstruującym literacką kategorię pamięci w prozie Żakiewicza. Utwory
pisarza doskonale wpisują się także w nurt mitobiografistyki (czyli
"wciągania" czytelnika w historię autora) i genealogii osobowości
(dominacji historii poszukiwania własnych korzeni duchowych). Zbigniew
Żakiewicz jest właściwie pisarzem jednej powieści. Wydobywa ("wyrywa")
ze swojej przeszłości obrazy zapamiętane i w twórczym
procesie nieustannie je porządkuje. Ważnym (i zarazem trudnym) procesem
jest ów zabieg porządkowania,
i hierarchizowania pamięci. Omawiane w niniejszym szkicu utwory wpisują
się w nurt literatury, w której (jak pisał znany historyk
idei, prof. Frank Ankersmit) "zbiorowa tożsamość jest w większości sumą
blizn na [...] zbiorowej duszy, spowodowanych przymusowym porzuceniem
poprzednich tożsamości". Przemysław Czapliński natomiast zauważa, iż
"nostalgia bierze się z tęsknoty, tęsknota z utraty". Topos utraty
powraca więc nieubłaganie w tych rozważaniach [...].
Pamięć, nostalgia, tożsamość to jednak szkic poświęcony nade wszystko
pamięci ocalającej przeszłość dla przyszłości.
[Fragment książki]
Monografia poświęcona
twórczości Zbigniewa Żakiewiczaw
opracowaniu graficznym znanego pisarza, architekta i grafika rodem z
Wilna - Witolda Wedeckiego (więcej o osobie grafika zobacz tutaj)
Erinnerung, Nostalgie, Identität.
Die Kulturaspekten der Ästhetik des Grenzlandes im Werk von Zbigniew Żakiewicz
9. Pisma
zebrane. T. 1, Prace o teatrze / Edward Webersfeld ; pod red. Macieja
Dęboróg-Bylczyńskiego. - Czeladź : "Rewera", 2008, 147 s.
Oddajemy do rąk czytelnika pierwszy tom
edycji "Pism zebranych" Edwarda Webersfelda. Jest to wydanie
szczególne, i jak wierzymy - potrzebne, gdyż pisma tego
lwowskiego aktora są znane niemal wyłącznie z
pierwodruków (czy nawet - rękopisów). Wydanie
niniejsze jest próbą pierwszej kompletnej edycji tych prac.
Po opublikowaniu przez doskonałego badacza przedmiotu - Stanisława
Dąbrowskiego - do niedawna jedynego biogramu Webersfelda (w "Słowniku
biograficznym teatru polskiego : 1765-1965" wyd. w 1973 r.) przez wiele
lat nie mieliśmy lepszego, uaktualnionego zestawienia dorobku
twórczego tego galicyjskiego artysty. Bezcenne archiwalia
St. Dąbrowskiego trafiły po jego śmierci do archiwum SPATiF-u.
Przenoszone następnie do nowego budynku archiwum ZASP-u - zostały
nieopatrznie pogubione. Wśród ubytków feralnej
przeprowadzki znalazła się i teczka Webersfelda. Fakt ten skłonił
pomysłodawcę tegoż opracowania do wzmożonych działań, aby niejako
odtworzyć i uzupełnić zawartość wspomnianej teczki artysty, czego
pokłosiem jest niniejsza książka.
Pomijając jedną monografię historyczno-etnograficzną literata
("Jaworów...") przygotowano do druku w pierwszym tomie jego
dwie prace o teatrze - "Katechizm dla teatrów amatorskich",
wyd. drukiem jeden jedyny raz w roku 1905 i ogłoszoną drukiem w 1917 r.
próbę bibliograficzną: "Teatr Miejski we Lwowie za dyrekcji
Ludwika Hellera 1906-1918". Pisząc "Katechizm..." dysponował Webersfeld
ponad czterdziestoletnim doświadczeniem na usługach Melpomeny. Ukazanie
się w roku 1905 we Lwowie jego skryptu dla amatorów
parających się organizowaniem przedstawień teatralnych było odpowiedzią
na żywotne potrzeby tego środowiska. Natomiast
"Teatr Miejski we Lwowie..." Webersfelda to po dziś dzień wartościowa
publikacja dla badaczy przedmiotu, podstawowy podręcznik
historycznoteatralny dla teatrologów, nieocenione (a przez
długie lata - bodaj jedyne) źródło bibliograficzne -
rejestrujące skrupulatnie premiery sztuk teatralnych, zmiany w składzie
osobowym, czy też fragmenty recenzji teatralnych pomieszczanych w
prasie europejskiej na przestrzeni lat 1906-1918.
[Ze wstępu]
Informacje o osobie Edwarda Webersfelda znajdziesz m. in. tutaj
10. Pisma
zebrane. T. 2, Utwory literackie / Edward Webersfeld ; pod red. Macieja
Dęboróg-Bylczyńskiego. - Czeladź : "Rewera", 2008, 187 s.
11. Jakub
Bylczyński we wspomnieniach i archiwaliach / pod red. Macieja
Dęboróg-Bylczyńskiego. - Toruń : Fundacja "Kultura", 2008,
104 s.
Informacje o osobie Jakuba Bylczyńskiego znajdziesz m. in. tutaj
12. Z galicyjskiej sceny Edwarda Webersfelda / Maciej Dęboróg-Bylczyński (red.). - Bydgoszcz : Teatr Mały, 2010, 383 s.
